Õõut’tääʹssvuõttåškkooumaž

Õõutʼtääʹššvuõttåskkoummu tuâjjan lij oouʹded õõutʼtääʹssvuõđ da kässjõõttâdčårstmõʹšše. Õõut’tääʹssvuõttåskkooumaž lij jiõččnaž veʹrǧǧooumaž.

Õõut’tääʹssvuõttåskkoummubeälla vuäitt mõõnnâd, jõs lij tobddâm leʹbe vuâmmšamčårstmõõžž alggvuõđ, ǩiõl, meersažvuõđ, åskldõõǥǥ, väimmjurddi, politiikklaž tuåimmjummuž, ämmatõhttõstuåimmjummuž, piârrkõskkvuõđ, ääʹjj, seksuaalaž šiõttlõõvvmõõžž, tiõrvâsvuõđ, vââʹjj leʹbe jeeʹres persooʹne kuõskki veäʹr vuâđain.

Õõut’tääʹssvuõttåskkoummutuõjju kooll še čårstmõõžž vaarâst åårrai joouki mâʹte ålggjânnmlaž, jeällmõõžži, vuõiggâdvuõđi da staattuuzz ooudâsviikkmõš. Tän lââʹssen åskkoummust lij spesialtuâjjan vahssâd ålggjânnmlai jânnmest karbbmõõžž da tuåimmjed meersiʹžžen ooumažkauppraporteeʹjen.

Tääʹssärvvåskkooumaž ǩiõttʼtââll sooǥǥbeäʹl leʹbesooǥǥbieʹll-identiteeʹttvuâđain šõddi čårstmõõžž.

Veäʹǩǩvuõđ õõut’tääʹssvuõttåskkoummust

Vääʹld õhttvuõđ õõut’tääʹssvuõttåskkoummuäʹššlažkääzzkõʹsse, jõs tuu leät čårstum leʹbe leäk vuâmmšam čårstmõõžž. Vuäitak väʹldded õhttvuõđ še čårstmõõžž tobddâm oummu beäʹlest.

Õõut’tääʹssvuõttåskkooumaž oudd vuäʹppõõzzid da vuäpstõõzzid veäʹǩǩad čårstemkäʹddõõzz čiõlggumuužžâst da älggtaarbšeʹmmen tuåimid čårstmõõžž tobddâm oummu vuõiggâdvuõttstaan staanummšen. Čårstemkäʹddõõzz čiõlǧǧeem diõtt åskkooumaž vuäitt raukkâd vuâsttbeä´lest čiõlǥtõõzzidda ääʹšš kuõskki lââʹssteâđaid jeeʹres tuåimmjeeʹjin. Õõut’tääʹssvuõttåskkoummu tuâjjlažkååʹddestlij peittastââʹnnemõõlǥtummuš ouddmiârkkan ääʹrjesnallšem privatjieʹllma kuulli aaʹšši beäʹlnn.

Õõut’tääʹssvuõttåskkooumaž ij vueiʹt mieʹrreed nuuʹbb veʹrǧǧneeʹǩǩ tuåimmjed tiõttumnalla leʹbe tuejjeet tiõttumrä´tǩǩummuž. Õõut’tääʹssvuõttåskkooumaž ij vueiʹt še ni muʹtted nuuʹbb veʹrǧǧneeʹǩǩ tuejjeem tuʹmmstõõǥǥ da tuʹst âlgg vuõssʼsââjest ââʹnned šiõtteem-meâldlaž vuõiǥeem- da muuttâsooccâmvueʹjjid.

Õõut’tääʹssvuõttåskkoummu tuärjjeem vuõiggâdvuõđlaž veäʹǩǩ lij jiõččääʹššest vuäʹppstummuž Mokkstemlânjiåskkooumaž vuäitt veäʹǩǩted da mieʹrreed konttres tuâjjlaid veäʹǩǩtet čårstmõõžž ouʹdde jouddam äʹššla duõmmišttmest. Tät ooudald, što ääʹššest lij veiddsõs õhttsažkååddlaž miârktõs čårstmõõžžčõggmõõžžâst.

Kuâddõõttmõõžžtuejjummuš

Lij-a tuu čårstum? Vääʹld õhttvuõđ õõut’tääʹssvuõttåskkooumženeʹttpååʹštest, sååiteeʹl peiʹvvrõõttmõʹššeleʹbe ǩeeʹrjin. Personnallšem vuõinnlõõttmõõžžâst âlgg pâi suåppâd ooudbeäʹlnn. Konttâr kääzzkõõzz liâ määusteʹmes.

Mij jeäʹp jiõččääʹššest ǩiõttʼtââll kuâddõõttmõõžžad õhttna jeeʹres veʹrǧǧoummuin, tõn diõtt mainstak tâma miʹjjid jõs äʹšš lij juʹn ǩiõttʼtõõllâm vueʹlnn koʹst-ne jeeʹres pääiʹǩest.

Teeuʹdkuâddõõttâmblaaŋk täʹst

Friijååʹbleǩnallšemǩeʹrjjlaž kuâddõõttmõš (neʹttpååʹšt, ǩeʹrjj)

Vuäitak vuõltteed miʹjjid friijååʹbleǩnallšemkuâddõõttmõõžžneʹttpååʹštest leʹbe ǩeeʹrjin.Konttâr tuõjstõõllâmǩiõl liâ lääʹddǩiõll, ruõccǩiõll da eŋgglõsǩiõll. Vuäitak tuejjeed še ǩeʹrjjlaž kuâddõõttmõõžž jiijjad jieʹnnǩiõlinad. Tuåivvap, što kuâddõõttmõõžž seiddmieʹrr leʹččijäänmõsân kueʹhtt seiddad.

Vaʹstted pueʹtti kõõččmõõžžid, ko ǩeeʹrjtak kuâddõõttmõõžž:

  1. Mõõn diõtt juurdčak, što tuu lij nääiʹt neurrjõvvum personnallšem räʹtǩǩeeidiõtt?
  2. Mii lij šõddâm da ǩii lij tuu miõlâst tuejjääm tänneurrjõõvvmõõžž tuʹnne?
  3. Koʹst da kuäʹss tõt šõõddi?
  4. Liâ-ko tän neurrjõõvvmõõžž diõtt ǩeʹrjjlaž lââʹssteâđ? Leäi-a tuiʹn ǩii-ne jeeʹres tuõđšteʹmmen tän neurrjõõvvmõõžž?
  5. Leäk-a viikkâm ääʹšš ǩiõttʼtõõllâm diõtt jeeʹres sâjja?
    1. Kååʹtt kruugg ǩiõttʼtââll/lij ǩiõttʼtõõllâm ääʹššad? (ouddm. parlameeʹnt lääʹǩǩäʹššååum, pååʹles, vaaldšemvuõiggâdvuõtt)

Kuâddõõttmõʹšševuäitt õhtteed kopiaidääʹšš vääšnmõš äʹssǩeeʹrjin.

Vuõlttâdkuâddõõttmõõžžneʹttpååʹštest addrõʹsse: yvv(at)oikeus.fi

Leʹbe pååʹštest addrõʹsse:

Õuutʼtääʹssvuõttåskkoummu koontâr
PL 24
00023 VALTIONEUVOSTO

Äʹššlažkääzzklõõzz teʹlfonpeiʹvvrõõttmõš

Õõut’tääʹssvuõttåskkoummuteʹlfonpeiʹvvrõõttmõš lij äävai arggpeeiʹvin čiâšš 10–12. Peiʹvvrõõttmõõžž äiʹǧǧen vuäittjåʹttlânjivuäǯǯad vuäʹpstõõzzid ääʹššest.

Teʹlfonpeiʹvvrõõttmõš kääzzkâstt tuu lääʹddǩiõʹlle, ruõccǩiõʹlle leʹbe eŋgglõsǩiõʹlle. Teʹlfonâânnmõõžžâst šâʹddesåittejja takainallšemsuåppmõõžžmeâldlaž kuul, pååđ kääzzkõzmääuʹsid teʹlfonâânnmõõžžâst ijtaarbâš mäʹhssed. Raukkmõõžžâst vueiʹttep såittad tuʹnne mååusat.